Allar færslur eftir Hlynur Helgason

Hlynur Helgason (f. 1961) starfar sem listfræðingur og myndlistarmaður í Reykjavík. / Works as an art theorist and artist in Reykjavík.

Ásýnd heimsins — útgáfuhóf

Útgáfuhóf 27. apríl kl. 16.00–17.30
Myndlistardeild Listaháskóla Íslands
Laugarnesvegi 91

Út er komin bókin Ásýnd heimsins, Um listir og fagurfræði í hugmyndaheimi nútímans á vegum Listaháskóla Íslands í samstarfi við Háskólaútgáfuna. Höfundurinn, Gunnar J. Árnason heimspekingur, rekur þróun hugmynda innan fagurfræði og heimspeki listar frá upphafi nýaldar til samtímans. Í bókinni er að finna aðgengilegan inngang að flestum þeim hugsuðum og hugmyndakerfum sem hafa haft mótandi áhrif á stöðu og hlutverk lista í samtímanum. Fengist er við spurningar um hlutverk, gildi, eðli og áhrif listarinnar og þær settar í samhengi við hugmyndasögu þess tímabils sem bókin fjallar um. Bókin er fyrsta yfirlitsverk af þessu tagi á íslensku, aðgengileg og áhugaverð öllum almenningi.

Gunnar J. Árnason hefur skrifað um myndlist um árabil sem sjálfstætt starfandi gagnrýnandi og fræðimaður, auk þess að kenna heimspeki lista og fagurfræði í Listaháskóla Íslands. Hann nam heimspeki við Háskóla Íslands og Cambridge háskóla á Englandi.

Til að fagna útgáfunni verður útgáfuhóf í myndlistardeild Listaháskóla Íslands að Laugarnesvegi 91 þann 27. Apríl kl. 16.

Allir velkomnir.

asyndheimsins.is

Það eru engir vídeólistamenn á Íslandi — Listasafni Reykjavíkur 27. apríl kl. 20

Margrét Elísabet Ólafsdóttir
 flytur fyrirlestur titlaðan „Það eru engir vídeólistamenn á Íslandi
“ fimmtudag, 27. apríl kl. 20 í Listasafn Reykjavíkur — Hafnarhúsi. 



Titill fyrirlestrarins vísar í svör íslenskra listamanna sem tóku þátt í norrænni rannsókn árið 2002. Þar kom í ljós að þeir myndlistarmenn sem höfðu gert myndbandsverk vildu alls ekki láta kalla sig „vídeólistamenn“. Þeir frábáðu sér allar niðurnjörvanir og fullyrtu að jafnvel þótt verk væru tekin upp með vídeótækni þýddi það ekki að verkin væru vídeóverk.

Fyrirlestrinum er ætlað að varpa ljósi á rætur þessarar þversagnar með því að skoða eldri skilgreiningar á vídeólist og fjalla um breytta afstöðu myndlistarmanna almennt til miðilsins á tíunda áratugnum.

Margrét Elísabet Ólafsdóttir er lektor í listgreinakennslu við Háskólann á Akureyri auk þess sem hún starfar sem sýningarstjóri og gagnrýnandi. Hún lauk doktorsprófi í list- og fagurfræði árið 2013, en sama ár setti hún upp  sýningu á Íslenskri vídeólist frá 1975 til 1990 í Listasafni Reykjavíkur. Margrét hefur lengi unnið að málefnum raf- og stafrænna lista á Íslandi, m.a. með Lornu, félagi áhugamanna um rafræna list og tekið þátt í alþjóðlegum verkefnum á sama sviði. Hún er nú þátttakandi í MakEY, alþjóðlegu rannsóknarverkefni sem miðar að því að skoða hvernig bæta megi stafrænt læsti og sköpunarkraft ungra barna út frá þátttöku þeirra í svokölluðum Makerspaces. Auk þess vinnu hún að undirbúningi sýningar í samvinnu við Listasafn Árnesinga og ritunar bókar um Steinu Vasulka.

Pöbb-kviss Listfræðafélagsins miðvikudaginn 26. apríl

Hin árlega spurningakeppni eða pöbb-kviss Listfræðafélagsins verður haldin á efri hæðinni á Kaffi Sólon í Bankastræti miðvikudaginn 26. apríl kl. 20.00.
Sigurvegarar síðasta árs, Aðalheiður Valgeirsdóttir og Dagný Heiðdal, sjá um spurningarnar sem spanna óravíddir listasögunnar og má því búast við spennandi og fjölbreyttri keppni.

Við hvetjum alla sem hafa áhuga á myndlist til að taka sér hlé frá vorverkunum, setjast niður í góðum félagsskap, fá sér drykk á sérstöku tilboði frá Sólon og rifja upp fáfengilegar upplýsingar listasögunnar. Ekki skemmir að vegleg verðlaun eru í boði fyrir sigurvegara kvöldsins.

Það eru allir velkomnir og við sjáum vonandi sem flesta á miðvikudagskvöld!

Stjórnin

ÁTAKALÍNUR – Eyrún Óskarsdóttir — En þetta var geggjað fólk

„En þetta var geggjað fólk“ – SÚM hópurinn og samfélagið á sjöunda áratug síðustu aldar er heiti fyrirlestrar Eyrúnar Óskarsdóttur sem  fluttur verðurí Safnahúsinu við Hverfisgötu miðvikudaginn 5. apríl frá 12 til 13.  Fyrirlesturinn er sá þriðji í fyrirlestraröð sem Listfræðafélagið stendur fyrir nú í vor í samvinnu við Safnahúsið. Yfirskrift fyrirsestraraðarinnar er Átakalínur í íslenskri myndlist. Markmiðið er að kynna rannsóknir félagsmanna á lykiltímabilum í íslenskri list á liðinni öld þar sem átök á milli ólíkra hugsjóna og stefna voru áberandi í umræðunni.

Árið 1965 hófst nýr kafli í islenskri myndlistarsögu þegar fjórir ungir menn opnuðu samsýningu í Ásmundarsal og Mokka. Þetta voru þeir Hreinn Friðfinnsson, Sigurjón Jóhannsson, Jón Gunnar Árnason og Haukur Dór Sturluson. Sýninguna nefndu þeir SÚM. Haldnar voru samsýningar í nafni SÚM á komandi árum hérlendis auk þess sem félagar í hópnum tóku þátt í sýningum erlendis. Félagsskapurinn var frekar óformlegur og meginmarkmiðið að standa að sýningum félagsmanna og fá erlenda listamenn til að sýna hér á landi og greiða götu íslenskra listamanna á erlendum vettvangi. Fleiri listamenn bættust í hópinn og aðrir gengu úr honum, sumir oftar en einu sinni.
SÚMmarar fóru ekki troðnar slóðir í listsköpun sinni og uppskáru frekar neikvæðar móttökur almennings og gagnrýnenda og listamanna innan Félags íslenskra myndlistarmanna (FÍM). Árin sem SÚM var og hét voru því heldur stormasöm og þegar nokkrir úr hópnum fluttust erlendis upp úr 1972-3  dró máttinn úr starfseminni og félagið lagði að endingu upp laupana um tíu árum eftir að það var stofnað.

Fyrirlesturinn fjallar um sambúð SÚM við hið afturhaldssama íslenska samfélag sjöunda og áttunda áratugarins og meðal annars skyggnst í gamlar fundargerðir þeirra frá starfsárunum.

Félagsfundur/samsæti Listfræðafélagsins 22. mars kl. 5 e.h. 🗓

Við minnum á mánaðarlegan viðburð, samsæti Listfræðafélagsins, sem verður næstkomandi miðvikudag, 22. mars, á Jakobsen Lofti í Austurstræti kl. 5 e.h. Gleðistund stendur yfir frá 5 til 7 þannig að fólk getur setið og rætt saman yfir léttum veitingum. Nú þegar líður að vorverkum er tilvalið að hittast og ræða knýjandi málefni líðandi stundar.

Til að skrifa gagnrýni þarf visst hugrekki — málþing um myndlistargagnrýni

Listasafn Íslands og Listfræðafélag Íslands efna til málþings um myndlistargagnrýni föstudaginn 17. mars.

Listasafn Íslands og Listfræðafélag Íslands efna til málþings um myndlistargagnrýni í tilefni af yfirlitssýningu í Listasafni Íslands á verkum Valtýs Péturssonar (1919–1988), listmálara og myndlistargagnrýnanda. Valtýr var myndlistargagnrýnandi Morgunblaðsins frá 1952 til dauðadags árið 1988 og skrifaði á þeim tíma gagnrýni um 840 sýningar auk 60 greina um ýmis efni sem tengjast myndlist. Einnig birtust fjölmörg viðtöl við Valtý í hinum ýmsu fjölmiðlum og er yfirskrift málþingsins sótt í viðtal við hann í Tímanum þann 27. mars, 1986.

Á þeim tíma sem liðinn er síðan Valtýr skrifaði myndlistargagnrýni hefur margt breyst á sviði myndlistar og umfjöllunar um myndlist hér á landi. Listumhverfið hefur eflst og fjölmiðlaumhverfið hefur gjörbreyst, ekki síst með tilkomu netmiðla.

Þegar litið er yfir sviðið í dag vakna ýmsar spurningar, meðal annars:

  • Hvernig var staðan þá og hvernig er hún í dag?
  • Hver hefur hugrekki til að skrifa listgagnrýni í dag?
  • Um hvað snýst myndlistargagnrýni hér á landi, hvert er hlutverk hennar, hvar fer hún fram, hver markar stefnuna, hver er markhópurinn?
  • Þarf að bæta og efla myndlistargagnrýni í íslenskum fjölmiðlum? Á hvaða hátt og hvernig?

Á málþinginu verður leitað svara við þessum spurningum og öðrum sem kunna að vakna.

Fundarstjóri: Dagný Heiðdal

 DAGSKRÁ 

12.00–12.20
Jón B.K. Ransu: Valtýr Pétursson og myndlistargagnrýni.

12.20–12.35
Aðalsteinn Ingólfsson: Reynsla listgagnrýnandans við lok 20. aldar og upphaf 21.aldar.

12.35–12.50
Magnús Gestsson: Gagnrýni og sölugallerí fyrir myndlist: Litið til nokkurra nágrannalanda.

12.50–13.00
Helga Óskarsdóttir: Netið – vettvangur fyrir myndlistargagnrýni. Reynsla grasrótarinnar.

13.00 –13.10
Einar Falur Ingólfsson: Morgunblaðið og myndlistargagnrýni. Stefnumörkun og markhópur.

13.10–13.20
Magnús Guðmundsson: 365 miðlar og umfjöllun um menningu og myndlist. Stefnumörkun og markhópur.

13.20–13.30
Þröstur Helgason: Menningarumfjöllun RÚV. Myndlist í útvarpi og sjónvarpi.

13.30–14.00 
Umræður

ÁTAKALÍNUR – Aðalsteinn Ingólfsson — Annálaritari á átakatímum

ANNÁLARITARI Á ÁTAKATÍMUM — um Kristján Sigurðsson póstfulltrúa og myndlistarsögu hans, 1941–1957 er heiti fyrirlestrar Aðalsteins Ingólfssonar sem  fluttur verðurí Safnahúsinu við Hverfisgötu miðvikudaginn 1. mars frá 12 til 13.  Fyrirlesturinn er annar í röðinni í fyrirlestraröð sem Listfræðafélagið stendur fyrir nú í vor í samvinnu við Safnahúsið. Yfirskrift fyrirsestraraðarinnar er Átakalínur í íslenskri myndlist. Markmiðið er að kynna rannsóknir félagsmanna á lykiltímabilum í íslenskri list á liðinni öld þar sem átök á milli ólíkra hugsjóna og stefna voru áberandi í umræðunni.

Kristján Sigurðsson (1892–1984) var Borgfirðingur sem fluttist til Reykjavíkur á þriðja áratug 20stu aldar. Mestan hluta ævi sinnar vann hann hjá Pósti og síma, en meðfram starfi sínu tók hann virkan þátt í listalífinu í Reykjavík langt fram á sjötta áratug síðustu aldar. Hann lék á fiðlu og var einn af „postulunum tólf“ sem studdu Tónlistarfélagið með ráð og dáð. Hann tók einnig þátt í að stofna Myndlistarskólann í Reykjavík og stundaði sjálfur nám í myndlist í skólanum. Þá var Kristján um hríð formaður samtaka myndlistarnema.

Færri vissu að Kristján hélt dagbækur um myndlistarlífið í Reykjavík í hartnær tvo áratugi, sá nær allar sýningar íslenskra og erlendra sýninga á því tímabili og skráði skoðanir sínar á sýningunum, viðbrögð gagnrýnenda og annarra við þessum sömu sýningum, og eigin athugasemdir við þau viðbrögð. Kristján er því vakandi fyrir allri umræðu um myndlist í þjóðfélaginu, þ.á.m. skoðanaskiptum myndlistarmannanna sjálfra, og óhræddur við að tjá sig um það sem hann sér og heyrir á kjarnmiklu og lifandi máli. Hann er því glöggt vitni að því sem skrifað er og sagt um myndlist, svo og innbyrðis samskiptum myndlistarmanna, á einu helsta umbreytingarskeiði íslenskrar myndlistar. Frásögn Kristjáns er án efa  afar merkilegt innlegg í fræðilega umræðu um þetta skeið.

Upp úr dagbókum sínum vann Kristján handrit sem hann nefndi Þættir úr íslenzkri myndlistarsögu 1941–1957, og afhenti vini sínum Ragnari Kjartanssyni myndhöggvara til geymslu árið 1968. Aðalsteinn Ingólfsson kynnir þetta handrit og viðrar hugmyndir um útgáfu þess í heild sinni.

Félagsfundur/samsæti Listfræðafélagsins 15. febrúar kl. 5 e.h. 🗓

Við minnum á mánaðarlegan viðburð, samsæti Listfræðafélagsins, sem verður næstkomandi miðvikudag, 15. febrúar á Jakobsen Lofti í Austurstræti kl. 5 e.h. Gleðistund stendur yfir frá 5 til 7 þannig að fólk getur setið og rætt saman yfir léttum veitingum. Við reiknum með því að fjöldi félagsmanna þyrsti í að hittast og ræða helstu tíðindi líðandi stundar.

ÁTAKALÍNUR – Jón Proppé — Blátt strik: Átökin um abstraktið

Við viljum minna á fyrirlestur Jóns Proppé, Blátt strik: Átökin um abstraktið,  sem verður fluttur í Safnahúsinu við Hverfisgötu  í dag, miðvikudaginn 1. febrúar, frá 12 til 13.  Fyrirlesturinn er sá fyrsti í nýrri í fyrirlestraröð Listfræðafélagins í samvinnu við Safnahúsið vorið 2017. Yfirskrift raðarinnar er Átakalínur í íslenskri myndlist. Markmiðið er að kynna rannsóknir félagsmanna á lykiltímabilum í íslenskri list á liðinni öld þar sem átök á milli ólíkra hugsjóna og stefna voru áberandi í umræðunni.

Fimmti áratugurinn var vettvangur mikilla átaka á myndlistarsviðinu á Íslandi. Þar laust saman ólíkum hugmyndum um listir, menningu og samfélag, og það er langt í frá einfalt að greina þessa þræði í sundur til að átta sig á því hvað gerðist á þessum lykiltíma í íslenskri listasögu. Jón Proppé mun reyna að losa nokkra enda úr flækjunni og byggir á vinnu sinni við skrif í Listasögu Íslands og rannsóknum á skrifum um myndlist á Íslandi sem hann hefur stundað undanfarin ár og áður fjallað um í fyrirlestrum og á prenti.

ÁTAKALÍNUR – Jón Proppé — Blátt strik: Átökin um abstraktið

Blátt strik: Átökin um abstraktið, fyrirlestur Jóns Proppé, verður fluttur í Safnahúsinu við Hverfisgötu miðvikudaginn 1. febrúar frá 12 til 13.  Fyrirlesturinn er sá fyrsti í nýrri í fyrirlestraröð Listfræðafélagins í samvinnu við Safnahúsið vorið 2017. Yfirskrift raðarinnar er Átakalínur í íslenskri myndlist. Markmiðið er að kynna rannsóknir félagsmanna á lykiltímabilum í íslenskri list á liðinni öld þar sem átök á milli ólíkra hugsjóna og stefna voru áberandi í umræðunni.

Fimmti áratugurinn var vettvangur mikilla átaka á myndlistarsviðinu á Íslandi. Þar laust saman ólíkum hugmyndum um listir, menningu og samfélag, og það er langt í frá einfalt að greina þessa þræði í sundur til að átta sig á því hvað gerðist á þessum lykiltíma í íslenskri listasögu. Jón Proppé mun reyna að losa nokkra enda úr flækjunni og byggir á vinnu sinni við skrif í Listasögu Íslands og rannsóknum á skrifum um myndlist á Íslandi sem hann hefur stundað undanfarin ár og áður fjallað um í fyrirlestrum og á prenti.